Het principe van niet-actie (non-action)

door Peter Ralston

ralston


Objectieve beschrijvingen van het principe van niet-actie zijn totaal onvoldoende omdat niet-actie alleen begrepen kan worden door het te ervaren. Toch wil ik hier een van de keren beschrijven waarop mij de betekenis ervan duidelijk werd. Het verhaal lijkt typisch voor zijn soort, vol bergen en water en natuur. Maar het waren gewoon de omstandigheden waarin het principe zich voordeed.

Gedurende een periode van intensieve persoonlijke studie verbleef ik in een bergkampement van een van mijn vrienden. Ik was er voor een groot deel op mezelf en was vooral bezig met de observatie van de dingen om me heen. Zo zat ik er op een rots bij een stroompje en observeerde ik de beweging van het water. Toen kwam het bij me op dat het water in het stroompje overal hetzelfde is. Voor elk deeltje water bestaat de reis niet uit een beweging van het ene naar het andere punt. Het is eenvoudigweg wat het altijd is geweest – het spant zich niet in het geringste in en is feitelijk niets aan het doen.
Ik werd geraakt door het feit dat er plaatsen waren waar het water snel viel, andere waar het nagenoeg stilstond, dat het weer ergens anders om een rots heen stroomde, of zich bruisend voortbewoog, plaatsen waar het in een poel stilstond. Toch was het water overal hetzelfde. Het paste zich naadloos en zonder krachtsinspanning aan aan de omstandigheden die het aantrof. Tegelijkertijd was hetzelfde water bruisend en stil, kalm en vallend, bewegend en in rust.
Ik begreep dat het hier om een principe ging dat waardevol zou zijn voor de manier waarop ons eigen lichaam met verschillende situaties om zou moeten gaan. Dat ons eigen lichaam moeiteloos op alle omstandigheden moet kunnen reageren zonder uit balans te raken.

Enige tijd daarna zat ik in een veld te kijken naar de beweging van de bomen en wind, het gras en de aarde. Toen onderging ik de ervaring van niet-actie (non-action). Ik begreep dat er feitelijk niets echt gebeurt. Geen plant, dier of element ‘doet’ echt wat. De verandering in ruimte is totaal relatief. Als bijvoorbeeld het water voortbeweegt en dan in een waterval naar beneden valt, doet het niets. Als het water omhoog zou vallen dan zou het pas iets doen! Als een boom groeit, dan doet hij niets. De boom vervult de ruimte en de functie die er verwacht worden van hem: aanwezig zijn en voortplanten. Pas als hij zelf zou kunnen bepalen niet te groeien, dan zou hij iets doen.

De enige die niet aan dit beeld van niet-actie voldoet is de mens. De mens doet klaarblijkelijk dingen. In werkelijkheid echter, heeft zelfs de mens geen keuze over wat hij doet. Hij onderscheidt zich alleen in de manier waarop hij zijn acties ziet en de directheid waarmee hij ze uitvoert. De weerstand tegen de waarheid dat er eigenlijk niets gebeurt, scheidt ons van niet-actie.
We hebben een verwrongen bewustzijnsgevoel dat ons ervan weerhoudt de natuurlijke loop van het moment te volgen. Om dit bewustzijn te veranderen is het nodig op een bepaalde manier te leren observeren. Waarnemen met een onverstoorde geest en aandacht die niet-reactief is, niet-oordelend en steeds aanwezig…
    …

    Our actions are not our own
    but follow the Way of the environment.
    We do not try,
    but step here
    or there
    and allow the outcome to occur.

Voor een interview met Peter Ralston kun je hier klikken.

Uit: Cheng Hsin. The principles of effortless power. Peter Ralston (pp. 87-89). North Atlantic Books, Berkeley, California, 1989, 1999
Vertaling, Wim Heijnen